मुख्य मजकुराकडे जा
ताज्या बातम्या

मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (CMEGP) 2026 | ₹50 लाखांपर्यंत प्रकल्प, 35% पर्यंत अनुदान — संपूर्ण माहिती

B

Bol Batami

• 3 मिनिटे वाचन

मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (CMEGP) 2026 | ₹50 लाखांपर्यंत प्रकल्प, 35% पर्यंत अनुदान — संपूर्ण माहिती
छायाचित्र सौजन्य: Bol Batami

महाराष्ट्रातील तरुणांनी नोकरी शोधणारे न राहता नोकरी देणारे बनावे, या उद्देशाने राज्य शासनाने मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (Chief Minister Employment Generation Programme – CMEGP) सुरू केला. केंद्राच्या PMEGP प्रमाणेच ही योजना बँक कर्जासोबत थेट अनुदान (margin money subsidy) देते — आणि ती खास महाराष्ट्रातील रहिवाशांसाठी आहे.

योजनेचा उद्देश

  • राज्यात नवीन सूक्ष्म व लघु उद्योगांची निर्मिती
  • ग्रामीण आणि शहरी भागात स्वयंरोजगार
  • महिला, अनुसूचित जाती-जमाती, दिव्यांग आणि इतर विशेष प्रवर्गातील उद्योजकांना प्रोत्साहन

योजना उद्योग संचालनालय, महाराष्ट्र शासन तसेच महाराष्ट्र राज्य खादी व ग्रामोद्योग मंडळ यांच्यामार्फत, जिल्हा उद्योग केंद्रांच्या (DIC) माध्यमातून राबवली जाते.

प्रकल्प खर्च मर्यादा

क्षेत्रकमाल प्रकल्प खर्च
उत्पादन (Manufacturing)₹50 लाख
सेवा / कृषिपूरक / व्यापार₹20 लाख

काही जुन्या बँक माहितीपत्रकांमध्ये सेवा क्षेत्रासाठी ₹10 लाख मर्यादा दिसते; सध्याची मर्यादा अधिकृत पोर्टलवरून नक्की तपासा.

अनुदान आणि स्वतःचा हिस्सा

प्रवर्गस्वतःचा हिस्साअनुदान (शहरी)अनुदान (ग्रामीण)
सर्वसाधारणप्रकल्प खर्चाच्या 10%15%25%
विशेष प्रवर्ग (SC/ST, महिला, OBC, अल्पसंख्याक, माजी सैनिक, दिव्यांग इ.)5%25%35%

उर्वरित रक्कम बँकेकडून मुदत कर्ज (term loan) आणि खेळते भांडवल म्हणून दिली जाते. अनुदान सामान्यतः ठराविक कालावधीनंतर (lock-in) कर्ज खात्यात समायोजित केले जाते.

पात्रता

  • महाराष्ट्राचा रहिवासी (अधिवास प्रमाणपत्र)
  • वय 18 ते 45 वर्षे (विशेष प्रवर्गासाठी 5 वर्षे शिथिलता)
  • शिक्षण: ₹10 लाखांवरील प्रकल्पासाठी किमान 7वी उत्तीर्ण; ₹25 लाखांवरील प्रकल्पासाठी किमान 10वी उत्तीर्ण (ताज्या अटी पोर्टलवर तपासा)
  • अर्जदाराने यापूर्वी PMEGP किंवा इतर केंद्र/राज्य अनुदान योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा
  • एका कुटुंबातून एकच लाभार्थी

आवश्यक कागदपत्रे

  • आधार कार्ड, PAN कार्ड
  • अधिवास प्रमाणपत्र / जन्म दाखला
  • शैक्षणिक प्रमाणपत्र
  • जात प्रमाणपत्र (विशेष प्रवर्गासाठी)
  • प्रकल्प अहवाल (Project Report)
  • जागेचा पुरावा / भाडेकरार
  • पासपोर्ट आकाराचे फोटो
  • ग्रामपंचायत/नगरपालिका ना-हरकत प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)

ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया

  1. maha-cmegp.gov.in या अधिकृत पोर्टलवर जा.
  2. "New Application / नवीन अर्ज" निवडा.
  3. वैयक्तिक माहिती, प्रकल्पाची माहिती आणि इच्छित बँक शाखा निवडा.
  4. सर्व कागदपत्रे अपलोड करा आणि अर्ज सबमिट करा.
  5. जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC) अर्जाची छाननी करून मुलाखत/टास्क फोर्स समितीसमोर बोलावते.
  6. समितीच्या शिफारसीनंतर अर्ज बँकेकडे पाठवला जातो; बँक कर्ज मंजूर करते.
  7. उद्योजकता विकास प्रशिक्षण (EDP) पूर्ण करणे आवश्यक असते.

कोणते व्यवसाय करता येतात? (उदाहरणे)

पापड-लोणचे-मसाले उत्पादन, बेकरी, फर्निचर, फॅब्रिकेशन, ब्युटी पार्लर, मोबाइल रिपेअरिंग, कापड प्रक्रिया, डेअरी उत्पादने, ई-रिक्षा/वाहतूक सेवा, प्रिंटिंग इ. काही व्यवसाय (उदा. मद्य, तंबाखू इ.) नकारात्मक यादीत असतात.

सामान्य प्रश्न (FAQs)

प्रश्न: CMEGP आणि PMEGP मध्ये फरक काय?
उत्तर: PMEGP ही केंद्र सरकारची राष्ट्रीय योजना आहे (KVIC मार्फत), तर CMEGP ही महाराष्ट्र शासनाची राज्य योजना आहे. दोन्हींचा लाभ एकाच वेळी घेता येत नाही.

प्रश्न: अर्जासाठी शुल्क आहे का?
उत्तर: अधिकृत पोर्टलवर अर्ज विनामूल्य आहे.

प्रश्न: मदत कुठे मिळेल?
उत्तर: तुमच्या जिल्ह्याचे जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC) किंवा खादी ग्रामोद्योग मंडळाचे जिल्हा कार्यालय.

निष्कर्ष

CMEGP ही महाराष्ट्रातील तरुणांसाठी सर्वात उपयुक्त स्वयंरोजगार योजनांपैकी एक आहे — ग्रामीण भागातील विशेष प्रवर्गातील उद्योजकाला प्रकल्प खर्चाच्या 35% पर्यंत अनुदान मिळू शकते. चांगला प्रकल्प अहवाल तयार करा, DIC शी संपर्क साधा आणि आत्मविश्वासाने उद्योजकतेकडे पहिले पाऊल टाका.


संदर्भ (References)

  1. CMEGP – अधिकृत पोर्टल: https://maha-cmegp.gov.in/
  2. myScheme (Government of India) – Chief Minister Employment Generation Programme: https://www.myscheme.gov.in/schemes/cmegp
  3. Directorate of Industries, Government of Maharashtra: https://industry.maharashtra.gov.in/
  4. Bank of Maharashtra – CMEGP: https://bankofmaharashtra.bank.in/cmegp
  5. Saraswat Bank – CMEGP product details: https://www.saraswat.bank.in/product-details.aspx?id=CMEGP

अस्वीकरण: हा लेख माहितीपर आहे. विविध स्रोतांमध्ये काही आकडे भिन्न आढळतात; अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टल किंवा जिल्हा उद्योग केंद्राकडून ताजी माहिती घ्या.

प्रतिक्रिया

तुमची प्रतिक्रिया लिहा

तुमचा ईमेल प्रसिद्ध केला जाणार नाही. प्रतिक्रिया मंजुरीनंतर दिसेल.