मुख्य मजकुराकडे जा
ताज्या बातम्या

Karjmafi Third List: 3.51 Lakh Farmers | कर्जमुक्तीची तिसरी यादी जाहीर: नाव कसे तपासाल, आधार प्रमाणीकरण कसे कराल?

B

Bol Batami

• 5 मिनिटे वाचन

Karjmafi Third List: 3.51 Lakh Farmers | कर्जमुक्तीची तिसरी यादी जाहीर: नाव कसे तपासाल, आधार प्रमाणीकरण कसे कराल?
छायाचित्र सौजन्य: Bol Batami

राज्यातील थकबाकीदार शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. "पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना-2026" अंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांची तिसरी यादी सोमवार, 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर झाली. या यादीत राज्यातील 3,51,192 शेतकऱ्यांचा समावेश आहे.

सहकार मंत्री बाबासाहेब पाटील यांनी यादीतील पात्र शेतकऱ्यांना आपल्या कर्जाची थकबाकी तपासून घ्यावी आणि जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रावर आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करावे, असे आवाहन केले आहे. आधार प्रमाणीकरण झाल्यानंतरच कर्जमुक्तीची रक्कम शेतकऱ्याच्या कर्ज खात्यात जमा होते. म्हणजेच यादीत नाव येणे ही पहिली पायरी आहे; रक्कम मिळण्यासाठी पुढची प्रक्रिया शेतकऱ्यानेच पूर्ण करायची आहे.

योजना काय आहे आणि कोण पात्र?

राज्य सरकारने 2 जून 2026 च्या शासन निर्णयाद्वारे (GR) ही योजना सुरू केली. वृत्तांनुसार योजनेचे मुख्य निकष असे आहेत:

  • कर्जाचा प्रकार: पीक कर्ज, तसेच पुनर्गठित (restructured) आणि फेरपुनर्गठित कर्जे.
  • कर्ज वाटपाचा कालावधी: 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2025 दरम्यान वाटप झालेले कर्ज.
  • थकबाकीची अट: 30 सप्टेंबर 2025 रोजी थकीत असलेले आणि 31 मार्च 2026 पर्यंत परतफेड न झालेले कर्ज.
  • मर्यादा: प्रति पात्र कर्ज जास्तीत जास्त ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमुक्ती.
  • व्याज: 1 एप्रिल 2026 नंतरचे व्याज व इतर खर्च माफ केले जाणार आहेत.

योजनेची अंमलबजावणी पूर्णपणे ऑनलाइन संगणकीय प्रणालीद्वारे होत असून त्यासाठी MahaIT ची नियुक्ती करण्यात आली आहे. बँकांनी 31.17 लाख थकीत कर्ज खात्यांची माहिती पोर्टलवर अपलोड केली आहे. मात्र, आम्ही वाचलेल्या कोणत्याही वृत्तात या पोर्टलचा पत्ता (URL) दिलेला नाही, त्यामुळे इंटरनेटवरील अनधिकृत लिंकपासून सावध राहा.

आतापर्यंतच्या तीन याद्या

यादीजाहीर दिनांकपात्र शेतकरी (अंदाजे)
पहिली24 जुलै 202616.96 लाख
दुसरी11 सप्टेंबर 20264.20 लाख
तिसरी12 ऑक्टोबर 20263,51,192
एकूणसुमारे 24.67 लाख

(टीप: एका वृत्तसंस्थेच्या जुन्या मथळ्यात दुसऱ्या यादीचा आकडा 3,55,614 असा दिला आहे, तर इतर वृत्तांमध्ये 4.20 लाख. एकूण 24.67 लाख हा आकडा 4.20 लाखाशी जुळतो.)

तिसऱ्या यादीत विभागनिहाय सर्वाधिक लाभार्थी छत्रपती संभाजीनगर विभागात (2,06,450) आहेत. त्यानंतर अमरावती (85,076), नागपूर (30,738), नाशिक (14,244), पुणे (11,928) आणि कोकण (2,756) असा क्रम आहे. संभाजीनगर विभागात नांदेड (51,725) आणि बीड (47,827) जिल्ह्यांचे आकडे सर्वाधिक असल्याचे पुढारीने नमूद केले आहे.

यादीत आपले नाव कसे तपासाल?

जिल्हानिहाय याद्या पुढील ठिकाणी प्रसिद्ध केल्या जात आहेत:

  1. तुमची बँक शाखा — जिथे पीक कर्ज खाते आहे ती जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक किंवा राष्ट्रीयकृत/व्यावसायिक बँक.
  2. विकास सोसायटी (विविध कार्यकारी सहकारी संस्था).
  3. ग्रामपंचायत कार्यालय.

यादी पाहताना नाव, गाव, बँकेचे नाव, कर्ज खाते क्रमांक आणि दाखवलेली थकबाकी नीट तपासा. तपशिलात चूक दिसल्यास लगेच बँकेत विचारणा करा.

आधार प्रमाणीकरण: टप्प्याटप्प्याने

वृत्तांमध्ये दिलेल्या माहितीनुसार प्रक्रिया अशी आहे:

  1. थकबाकी पडताळा: तिसऱ्या यादीतील थकबाकी 31 मार्च 2026 रोजीच्या रकमेवर आधारित आहे. बँकेकडून त्या तारखेची थकबाकी तपासून घ्या आणि यादीतील रकमेशी जुळवा.
  2. यादीत नाव निश्चित करा: बँक, सोसायटी किंवा ग्रामपंचायतीतील यादीत नाव असल्याची खात्री करा.
  3. आपले सरकार सेवा केंद्रावर जा: जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्र किंवा ई-सेवा केंद्रावर आधार प्रमाणीकरण करा. नाशिक जिल्ह्यातील वृत्तानुसार ही सेवा मोफत आहे.
  4. रक्कम कर्ज खात्यात: प्रमाणीकरण पूर्ण झाल्यानंतर मंजूर रक्कम थेट तुमच्या कर्ज खात्यात जमा होते.

सोबत काय ठेवावे? उपलब्ध वृत्तांमध्ये आधार व्यतिरिक्त कोणत्याही कागदपत्रांची अधिकृत यादी दिलेली नाही. व्यवहार्य दृष्टीने आधार कार्ड, आधारशी जोडलेला मोबाईल आणि कर्ज खात्याचा तपशील (पासबुक/खाते क्रमांक) सोबत ठेवणे उपयुक्त ठरेल; नेमकी गरज सेवा केंद्रावर विचारून घ्या.

AgriStack ID बद्दल: नांदेड जिल्ह्यातील PTI वृत्तानुसार (28 ऑगस्ट), प्रमाणीकरण बाकी असलेल्या 23,106 शेतकऱ्यांपैकी 12,257 जणांकडे AgriStack ID नसल्याने ते प्रमाणीकरण करू शकले नव्हते. त्यामुळे तुमचा फार्मर आयडी तयार आहे का, हे आधीच तपासणे शहाणपणाचे ठरेल.

वृद्ध, मृत लाभार्थी किंवा बोटांचे ठसे न उमटणारे: अशा प्रकरणांसाठी शासनाने 19 ऑगस्ट 2026 रोजी स्वतंत्र मानक कार्यप्रणाली (SOP) निश्चित केली आहे. त्याचा तपशील वृत्तांमध्ये नाही; त्यामुळे बँक किंवा सहकार विभागाच्या कार्यालयात चौकशी करा.

अंतिम मुदत: तिसऱ्या यादीसाठी आधार प्रमाणीकरणाची अंतिम तारीख कोणत्याही स्रोतात नमूद नाही. मात्र विलंब न करता प्रमाणीकरण करावे, असे आवाहन अधिकाऱ्यांनी केले आहे.

यादीत नाव नसेल किंवा रक्कम चुकीची असेल तर?

  • आतापर्यंत 31.17 लाख खात्यांपैकी सुमारे 24.67 लाख लाभार्थ्यांच्या याद्या आल्या आहेत. त्यामुळे नाव अद्याप न आलेल्या काही खात्यांची पडताळणी सुरू असू शकते; पुढील याद्यांवर लक्ष ठेवा.
  • सर्वात आधी आपल्या बँक शाखेत कर्ज खाते योजनेसाठी अपलोड झाले आहे का, हे विचारा.
  • आधार तपशील, कर्जाची रक्कम किंवा खाते क्रमांकाबाबत तक्रार असल्यास आवश्यक कागदपत्रांसह बँक शाखा किंवा जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था कार्यालयाशी संपर्क साधावा, असे नाशिक जिल्हा प्रशासनाने सांगितले होते. तेथील जिल्हास्तरीय समिती तक्रारी ऑनलाइन निकाली काढत असल्याचेही वृत्तात म्हटले आहे.
  • ₹2 लाखांपेक्षा जास्त थकबाकी असल्यास लगेच अपात्र समजू नका: राष्ट्रीयकृत/व्यावसायिक बँकांच्या काही कर्जांबाबत शासनाच्या "हेअरकट" धोरणानुसार कर्ज शून्य केले जाईल, असे सहकार आयुक्तांच्या हवाल्याने वृत्तांमध्ये म्हटले आहे.

सामान्य प्रश्न (FAQs)

प्रश्न: तिसऱ्या यादीत किती शेतकरी आहेत?

राज्यातील 3,51,192 शेतकऱ्यांचा तिसऱ्या यादीत समावेश आहे. तीन याद्यांमध्ये मिळून सुमारे 24.67 लाख लाभार्थी झाले आहेत.

प्रश्न: यादीत नाव आले म्हणजे पैसे जमा झाले का?

नाही. थकबाकी पडताळून आपले सरकार सेवा केंद्रावर आधार प्रमाणीकरण केल्यानंतरच रक्कम कर्ज खात्यात जमा होते.

प्रश्न: यादी ऑनलाइन कुठे पाहायची?

वृत्तांनुसार जिल्हानिहाय याद्या बँक शाखा, विकास सोसायटी आणि ग्रामपंचायतीत लावल्या जात आहेत. अधिकृत ऑनलाइन लिंक स्रोतांमध्ये दिलेली नाही, त्यामुळे बँक किंवा सहकार विभागाकडूनच खात्री करा.

प्रश्न: बोटांचे ठसे उमटत नसतील तर काय?

अशा शेतकऱ्यांसाठी, तसेच वृद्ध आणि मृत लाभार्थ्यांसाठी 19 ऑगस्ट 2026 ची SOP लागू आहे. तपशिलासाठी बँक शाखा किंवा तालुका/जिल्हा सहकार कार्यालयाशी संपर्क साधा.

निष्कर्ष

तिसऱ्या यादीमुळे आणखी 3.51 लाख शेतकऱ्यांना कर्जमुक्तीचा मार्ग खुला झाला आहे, विशेषतः मराठवाडा आणि विदर्भातील शेतकऱ्यांना. पण लाभ आपोआप मिळत नाही: यादीत नाव तपासा, 31 मार्च 2026 ची थकबाकी बँकेकडून जुळवा, AgriStack ID तयार असल्याची खात्री करा आणि लवकरात लवकर आपले सरकार सेवा केंद्रावर आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करा. नाव नसल्यास किंवा रक्कम चुकीची असल्यास बँक व जिल्हा उपनिबंधक कार्यालयाकडे पाठपुरावा करा, आणि अनधिकृत लिंक किंवा शुल्क मागणाऱ्या मध्यस्थांपासून दूर राहा.


संदर्भ (References)

  1. Indian Cooperative — Maha releases third list under loan waiver scheme: https://www.indiancooperative.com/co-op-news-snippets/maha-releases-third-list-under-loan-waiver-scheme/
  2. Saam TV (eSakal) — शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेची तिसरी यादी जाहीर; ३ लाख ५१ हजार शेतकरी पात्र: https://saamtv.esakal.com/maharashtra/maharashtra-punyashlok-ahilyadevi-holkar-farmer-loan-waiver-list-2026-third-list-announced-3-lakh-51-thousand-farmers-eligible-get-loan-relief-of-up-to-2-lakh-check-latest-update-bbj88
  3. Pudhari — शेतकरी कर्जमुक्तीची तिसरी यादी जाहीर; ३ लाख ५१ हजार शेतकऱ्यांना लाभ: https://pudhari.news/maharashtra/pune/maharashtra-farmer-loan-waiver-scheme-third-beneficiary-list-2026-sk04
  4. News18 Lokmat — कर्जमाफीच्या तिसऱ्या यादीत नाव असेल तर लगेच करा हे काम: https://news18marathi.com/agriculture/aadhaar-authentication-mandatory-for-farmers-karjamafi-third-list-ws-l-1804045.html
  5. Free Press Journal — Nashik: 9,731 Farmers Receive ₹86.51 Crore Under Second Phase Of Loan Waiver Scheme: https://freepressjournal.in/pune/nashik-9731-farmers-receive-8651-crore-under-second-phase-of-loan-waiver-scheme
  6. Outlook Business (PTI) — ₹381.94 crore loan waiver for 51,330 farmers in Nanded district: https://www.outlookbusiness.com/news/38194-crore-loan-waiver-for-51330-farmers-in-nanded-district

अस्वीकरण: हा लेख उपलब्ध वृत्तांवर आधारित सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे; तो आर्थिक किंवा कायदेशीर सल्ला नाही. पात्रता, रक्कम आणि प्रक्रियेबाबत अंतिम निर्णयासाठी आपली बँक, सहकार विभाग किंवा अधिकृत शासन निर्णय (GR) तपासा.

प्रतिक्रिया

तुमची प्रतिक्रिया लिहा

तुमचा ईमेल प्रसिद्ध केला जाणार नाही. प्रतिक्रिया मंजुरीनंतर दिसेल.